sWIG80/WIG20: co mówi relacja małych i dużych spółek na GPW

TL;DR

Czym jest siła relatywna

Siła relatywna to porównanie zachowania dwóch aktywów albo dwóch indeksów. W tym tekście interesuje nas relacja małych spółek do dużych, czyli sWIG80 względem WIG20.

Najprostszy zapis wygląda tak: RS = indeks A / indeks B. Dla czytelności serię zwykle normalizuje się do 100 na dacie bazowej. Jeżeli linia rośnie, indeks A zachowuje się lepiej niż indeks B. Jeżeli spada, indeks A jest słabszy.

To nie jest to samo co RSI, czyli popularny oscylator techniczny Relative Strength Index. RS porównuje dwa szeregi cenowe. RSI mierzy tempo i skalę ostatnich zmian jednego instrumentu. W praktyce to dwa różne narzędzia.

Ważne: siła relatywna jest narzędziem porównawczym, a nie samodzielnym sygnałem kupna lub sprzedaży.

Stan na dziś

Dane bieżące z GPW Benchmark pokazują prosty obraz: duże, płynne spółki wygrywają w tym cyklu z małymi. Zamknięcia z 31 lipca 2026 r. zostały odświeżone z kart indeksów GPW Benchmark. Wskaźniki fundamentalne i zmiana od początku roku są według danych GPW Benchmark ze stanu 30 lipca 2026 r.

Wyliczenie dyskonta C/WK: 1,42 / 1,99 - 1 = około -28,6%. To znaczy, że sWIG80 jest wyceniany niżej względem kapitału własnego niż WIG20, ale jednocześnie ma wyższy C/Z. Rynek nie płaci więc po prostu za „małe spółki”, tylko różnicuje jakość zysków, płynność i oczekiwania.

Skąd brać dane

GPW nie publikuje gotowego wskaźnika siły relatywnej sWIG80/WIG20. Trzeba go policzyć samodzielnie. To jest dobra wiadomość, bo sama metoda jest prosta i nie wymaga płatnego terminala.

1. GPW Benchmark - notowania. Strona gpwbenchmark.pl/notowania pokazuje bieżące wartości indeksów. WIG20 i WIG30 są publikowane w czasie rzeczywistym, a pozostałe indeksy z opóźnieniem 15 minut.

2. GPW Benchmark - karta indeksu. Karty indeksów mają zakładkę „Wskaźniki”, gdzie można sprawdzić C/Z, C/WK, stopę dywidendy i zmienność. Przydatne ISIN-y: WIG20 - PL9999999987, mWIG40 - PL9999999912, sWIG80 - PL9999999979, WIG - PL9999999995, WIG140 - PL9999998377.

3. GPW - archiwum notowań. W serwisie gpw.pl - Archiwum notowań wybierasz kategorię „Indeksy” i pobierasz historyczne szeregi danych.

4. Statystyki GPW. Strona gpw.pl/statystyki-gpw udostępnia dzienne, miesięczne i roczne statystyki w XLS. GPW publikuje statystyki miesięczne piątego dnia roboczego kolejnego miesiąca.

Dlaczego „maluchy” zostają w tyle

Najbardziej prawdopodobne są dwie hipotezy. Pierwsza: kapitał zagraniczny wchodzi przede wszystkim w duże, płynne spółki. Dla dużego funduszu WIG20 jest prostszy do kupienia, łatwiejszy do zabezpieczenia i mniej problematyczny przy wyjściu z pozycji. To sprzyja bankom, największym eksporterom i spółkom o wysokim udziale w głównych indeksach.

Druga hipoteza: część małych spółek ma słabszą kondycję fundamentalną w obecnym cyklu. Wysokie koszty finansowania, presja kosztowa i nierówne odbicie popytu mocniej uderzają w firmy z mniejszą skalą. To nie jest fakt dla całego indeksu, bo sWIG80 zawiera bardzo różne biznesy, ale może tłumaczyć, dlaczego sam niższy C/WK nie przyciąga automatycznie kapitału.

Do tego dochodzi płynność. W portfelach GPW Benchmark z 30 lipca 2026 r. wiele spółek z sWIG80 miało udział w obrotach akcjami na sesji bliski 0,00-0,10%, podczas gdy pojedyncze spółki z WIG20, takie jak PKO BP, Dino czy Allegro, odpowiadały za wieloprocentowe udziały w obrocie. Dla inwestora indywidualnego oznacza to ryzyko gorszego wykonania zlecenia, większego spreadu i trudniejszego wyjścia z pozycji w słabej sesji.

Argument kontrariański

Kontrariański argument jest prosty: małe spółki są tańsze względem wartości księgowej. C/WK sWIG80 wynosi 1,42, a WIG20 1,99. Dyskonto to około -28,6%. Według pierwotnej tezy rynkowej Tomasza Hońdo z Qnews.pl relacja sWIG80/WIG20 znalazła się przy najniższych poziomach od 2020 r., a historycznym punktem odniesienia jest koniec 2018 r., gdy dyskonto C/WK małych spółek sięgało około -33%.

To brzmi atrakcyjnie, ale trzeba dodać hamulec: tanio nie znaczy szybko. Niska wycena może być okazją, ale może też być premią za ryzyko płynności, gorszą jakość zysków albo brak kapitału zainteresowanego segmentem. Wartość zaczyna działać dopiero wtedy, gdy pojawia się katalizator: poprawa wyników, spadek stóp, lepszy sentyment do małych spółek albo napływ kapitału do funduszy akcyjnych.

Jak to policzyć samodzielnie

1. Pobierz historyczne notowania indeksów z GPW: kategoria „Indeksy”, serie WIG20 i sWIG80.
2. Ustaw tę samą częstotliwość danych, najlepiej dzienne zamknięcia.
3. Dla każdego dnia policz: RS = sWIG80 / WIG20.
4. Wybierz datę bazową i znormalizuj serię: RS znormalizowany = RS / RS z dnia bazowego × 100.
5. Narysuj wykres. Linia rosnąca oznacza przewagę sWIG80 nad WIG20. Linia spadająca oznacza przewagę WIG20 nad sWIG80.

Największa pułapka metodologiczna dotyczy dywidend. sWIG80 jest indeksem cenowym, bez dywidend. WIG20 też jest cenowy, ale istnieją odpowiedniki dochodowe, np. WIG20TR i sWIG80TR. Porównując indeksy cenowe, zaniżasz wynik spółek dywidendowych, bo dywidenda wypada z wykresu. Jeżeli celem jest pełna stopa zwrotu inwestora, lepsze są indeksy total return, o ile masz dostęp do spójnych serii.

Druga pułapka: wskaźniki C/Z i C/WK GPW liczy z wyników raportowanych. To dane użyteczne, ale reagujące z opóźnieniem. Jeżeli cykl zysków właśnie się pogarsza albo poprawia, bieżący wskaźnik może nie oddawać przyszłej rentowności.

Źródła i disclaimer